{"id":3782,"date":"2020-11-12T15:28:18","date_gmt":"2020-11-12T08:28:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ahrd.com.vn\/?p=3782"},"modified":"2022-03-18T10:13:19","modified_gmt":"2022-03-18T03:13:19","slug":"xuyen-tam-lien-vi-thuoc-quy-trong-y-hoc-co-truyen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ahrd.vn\/?p=3782","title":{"rendered":"Xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean \u2013 v\u1ecb thu\u1ed1c qu\u00fd trong y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1ec1n"},"content":{"rendered":"<p><strong>1. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean<\/strong>\u00a0c\u00f3 g\u1ecdi kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e2y c\u00f4ng c\u1ed9ng,\u00a0h\u00f9ng b\u00fat,\u00a0nguy\u00ean c\u1ed9ng,\u00a0lam kh\u00e1i li\u00ean,\u00a0c\u00e2y l\u00e1 \u0111\u1eafng,\u00a0kh\u00f4 \u0111\u1ea3m th\u1ea3o,\u00a0nh\u1ea5t ki\u1ebfn k\u1ef7. T\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0\u00a0<em>Andrographis paniculata<\/em>\u00a0v\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ecd \u00d4 r\u00f4\u00a0<em>Acanthaceae.<\/em><\/p>\n<p>C\u00e2y nh\u1ecf, th\u00e2n th\u1ea3o, m\u1ecdc th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, cao t\u1eeb 0,3 \u2013 0,8m, nhi\u1ec1u \u0111\u1ed1t, r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e0nh. L\u00e1 m\u1ecdc \u0111\u1ed1i, c\u00f3 cu\u1ed1ng ng\u1eafn, phi\u1ebfn l\u00e0 h\u00ecnh tr\u1ee9ng thu\u00f4n d\u00e0i hay h\u01a1i h\u00ecnh m\u00e1c, hai \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn, m\u1eb7t nh\u1eb5n, d\u00e0i 3 \u2013 12cm, r\u1ed9ng 1 \u2013 3cm, nguy\u00ean v\u00e0 m\u1ec1m. Hoa m\u00e0u tr\u1eafng, \u0111i\u1ec3m h\u1ed3ng, m\u1ecdc th\u00e0nh ch\u00f9m \u1edf n\u00e1ch l\u00e1 hay \u0111\u1ea7u c\u00e0nh, th\u00e0nh ch\u00f9y. Qu\u1ea3 d\u00e0i, 15mm, r\u1ed9ng 3,5mm, h\u01a1i nh\u1eb5n. H\u1ea1t h\u00ecnh tr\u1ee5, thu\u00f4n d\u00e0i. M\u00e0u hoa t\u1eeb th\u00e1ng 9 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ahrd.com.vn\/Uploads\/images\/q1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>H\u00ecnh: C\u00e2y xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean<\/p>\n<p><strong>2. Ph\u00e2n b\u1ed1, thu h\u00e1i v\u00e0 ch\u1ebf bi\u1ebfn<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2y hoang d\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u1edf nhi\u1ec1u t\u1ec9nh mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1ec3 l\u00e0m thu\u1ed1c. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n th\u1ea5y m\u1ecdc \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9, Giava, Malaixia, mi\u1ec1n nam Trung Qu\u1ed1c ( Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ). Ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng r\u1ec5 hay to\u00e0n c\u00e2y ph\u01a1i ho\u1eb7c s\u1ea5y kh\u00f4. C\u00f3 n\u01a1i ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u00e1 v\u00e0 c\u00e0nh mang l\u00e1. Thu h\u00e1i g\u1ea7n nh\u01b0 quanh n\u0103m. Nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng m\u00f9a h\u00e8 d\u00f9ng l\u00e1 v\u00e0 ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a c\u00e2y, m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng d\u00f9ng r\u1ec5 v\u00e0 to\u00e0n c\u00e2y.<\/p>\n<p><strong>3. D\u01b0\u1ee3c t\u00ednh c\u00e2y xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean<\/strong><\/p>\n<p>Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam cho th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc s\u1eafc xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean v\u1edbi t\u1ec9 l\u1ec7 5\/1, 2\/1 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng y\u1ebfu \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee7ng vi khu\u1ea9n\u00a0<em>Staphylococcus aureus<\/em>,\u00a0<em>Escherichia coli<\/em>,\u00a0<em>Bacillus subtilis<\/em>. H\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng andrographolide cao khi m\u1edbi thu h\u00e1i, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng di\u1ec7t khu\u1ea9n m\u1ea1nh; c\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u th\u00ec h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng ho\u1ea1t ch\u1ea5t gi\u1ea3m nhanh, t\u00e1c d\u1ee5ng di\u1ec7t khu\u1ea9n gi\u1ea3m.<\/p>\n<p>Theo t\u00ednh v\u1ecb ghi trong t\u00e0i li\u1ec7u y h\u1ecdc d\u00e2n gian\u00a0Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u\u00a0th\u00ec c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 v\u1ecb \u0111\u1eafng, t\u00ednh h\u00e0n, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng thanh nhi\u1ec7t, gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c, ti\u00eau th\u0169ng, gi\u1ea3m \u0111au. \u0110\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ch\u1eefa v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng, t\u1ea9m g\u1ea1c \u0111\u1eafp v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c l\u00e0m d\u1ecbch nh\u1ecf gi\u1ecdt r\u1eeda v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng; ch\u1eefa vi\u00eam h\u1ecdng, vi\u00eam ph\u1ebf qu\u1ea3n, l\u1ecb c\u1ea5p (n\u01b0\u1edbc s\u1eafc Xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi\u00a0b\u1ed3 c\u00f4ng anh,\u00a0s\u00e0i \u0111\u1ea5t\u2026).<\/p>\n<p>T\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ec9nh mi\u1ec1n Trung Vi\u1ec7t Nam, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng c\u00e2y n\u00e0y l\u00e0m thu\u1ed1c b\u1ed5 cho ph\u1ee5 n\u1eef sau khi sinh \u0111\u1ebb xong b\u1ecb \u1ee9 huy\u1ebft, \u0111au nh\u1ee9c t\u00ea th\u1ea5p, kinh nguy\u1ec7t b\u1ebf t\u1eafc, nh\u1ecdt \u1edf hai b\u00ean c\u1ed5.<\/p>\n<p><strong><em>Ngu\u1ed3n<\/em><\/strong><strong>: Theo GS.TS \u0110\u1ed7 T\u1ea5t L\u1ee3i trong s\u00e1ch \u201c<em>Nh\u1eefng c\u00e2y thu\u1ed1c v\u00e0 v\u1ecb thu\u1ed1c Vi\u1ec7t Nam<\/em>\u201d xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 2014<\/strong><\/p>\n<p><strong>Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n N\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f4ng ngh\u1ec7 cao<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 Xuy\u00ean t\u00e2m li\u00ean\u00a0c\u00f3 g\u1ecdi kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e2y c\u00f4ng c\u1ed9ng,\u00a0h\u00f9ng b\u00fat,\u00a0nguy\u00ean c\u1ed9ng,\u00a0lam kh\u00e1i li\u00ean,\u00a0c\u00e2y l\u00e1 \u0111\u1eafng,\u00a0kh\u00f4 \u0111\u1ea3m th\u1ea3o,\u00a0nh\u1ea5t ki\u1ebfn k\u1ef7. T\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0\u00a0Andrographis paniculata\u00a0v\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ecd \u00d4 r\u00f4\u00a0Acanthaceae. C\u00e2y nh\u1ecf, th\u00e2n th\u1ea3o, m\u1ecdc th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, cao t\u1eeb 0,3 \u2013 0,8m, nhi\u1ec1u \u0111\u1ed1t, r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e0nh. L\u00e1 m\u1ecdc [&#8230;]\n","protected":false},"author":50,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[316],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3782"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/50"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3783,"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3782\/revisions\/3783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ahrd.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}